Onderwerpen die aan bod komen (tevens checklist):
- Olie
- Brandstof
- Koelsysteem
- Zeewaterfilter (wierpot)
- Buitenkant motor
- Bedieningskabels
- Accu
- Slangen en rubberen onderdelen
- Beluchter
- Schroef
- Openingen naar je motor
- Om niet te vergeten…
Olie aftappen en filter vervangen
Tap de motorolie af, bijvoorbeeld met een oliepomp. Vervang het oliefilter en vul de motor af met nieuwe olie.
Wacht niet met de nieuwe olie tot na de winter! Want je oude gebruikte olie bevat zuren en andere stoffen die je motor aantasten.
Vervang ook de olie uit de keerkoppeling.
Vervolgens laat je de motor warm draaien. Zet hem ook echt even in het werk (voor- en achteruit); dan kan de nieuwe olie zich goed door de hele motor verspreiden.
Laat je motor afkoelen, controleer het oliepeil en vul desnoods nog wat olie bij.
Brandstof
Onderhoud Scheepsmotor: Brandstoffilters vervangen en motor ontluchten (BootCoachBob)
Controleer je grove brandstoffilter op water en vuile deeltjes zoals drab. Zie je water of viezigheid in het inspectieglaasje? Dan kan er nog meer in je dieseltank zelf zitten! Pomp dan een paar liter diesel uit je dieseltank (kan met een pijpje waar een pompje aan zit). Zie je in die diesel ook water of vuiligheid, dan staat je een rotklusje te wachten: de hele dieseltank leegpompen en reinigen. Hopelijk heeft je tank een mansgat.
Is er niets aan het handje, vervang dan zowel het grove als het fijne brandstoffilter. Ontlucht de motor. (Hoe dat moet zie je in deze videocursus van BootCoachBob: Brandstoffilters vervangen en dieselsysteem ontluchten)
Vul de tank helemaal af met diesel. Zo voorkom je condensvorming bovenin je tank, water dat anders naar onderen in je tank zakt en voor problemen kan gaan zorgen. Je motor loopt immers niet op water! (was het maar waar…)
Nu is je schip gereed om op de kant te zetten.
Koelsysteem
Water kan bevriezen, uitzetten en zo je motor beschadigen. Dat is voor direct gekoelde motoren (waar het buitenwater de hele motor koelt via koelwaterbuizen door de motor heen) een groter risico dan voor indirect gekoelde motoren (waar buitenwater de koelvloeistof koelt die op zijn beurt door de motor loopt).
Heb je een indirect gekoelde motor, zorg dan dat de koelvloeistof in je motor niet kan bevriezen. Controleer allereerst of de koelvloeistof nog voldoende beschermt tegen de vorst (dit doe je met een koelvloeistofweger, te koop bij een autospeciaalzaak). Is de bescherming onvoldoende, vul de koelvloeistof dan aan, of tap het af en gebruik nieuwe koelvloeistof.
Heb je een direct gekoelde motor, en vaar je op zout water, spoel dan je koelsysteem door met zoet water. Hiervoor sluit de toevoerkraan van je koelwater, ontkoppel je de aanvoerslang en die hang je in een emmer met zoet water. Start je motor en laat ‘m lopen totdat de emmer leeg is.
Nu kan je het koelwatersysteem beschermen tegen de vorst. Daarvoor zijn er 2 mogelijkheden.
- Het koelwatersysteem vullen met antivries. Hang de toch al losgekoppelde aanvoerslang in een emmer met opgeloste antivries. Gebruik liever geen antivries met ethyleenglycol (= de stof die meestal in antivries zit), want dat is schadelijk voor het milieu. De antivries die bij de eerste voorjaarsstart uit je uitlaat komt, is vaak moeilijk op te vangen, waardoor er elk voorjaar toch nog weer schadelijke antivries in onze wateren belandt. Gebruik liever antivries op basis van propyleenglycol, dat is niet giftig en kun je ook gebruiken voor het vorstvrij houden van het drinkwatersysteem aan boord.
- Het koelwatersysteem kun je ook droog maken. Laat daarvoor eerst het hele koelsysteem leeg lopen. Controleer goed of je ook de laagste delen van je motor aftapt. Daarna verwijder je de impeller en smeer je deze in met waterbestendig vet (bijvoorbeeld vaseline). Plaats daarna de impeller terug, maar schroef het deksel niet helemaal strak (anders gaat je impeller ’s winters vast zitten). Een ander idee is om de impeller te bewaren in een dichte plastic zak.
Laat vervolgens de motor een paar seconden lopen, om het laatste water uit de uitlaatslang te te blazen. Heeft je uitlaat een watergeluidsdemper of een ‘waterlock’, gebruik dan een pompje om het laatste beetje water eruit te zuigen.
Zeewaterfilter (wierpot)
Maak de wierpot en het filter schoon. Gebruik hiervoor gewoon water of eventueel een sopje van detergent (liefst biologisch afbreekbare detergent, zoals Ecover). Controleer ook de afdichtingsring van het filter op scheuren en andere beschadigingen. Twijfel je, vervang hem dan zeker. Voordat je het filter terugplaatst, smeer je hem in met vaseline.
Buitenkant motor
Controleer de buitenkant van je motor op vuiligheden, olie en diesel. Kijk ook zeker naar de naden tussen de verschillende motoronderdelen (bijvoorbeeld waar de warmtewisselaar op de motor is gemonteerd). Als je ergens kleine beetjes (oude) olie ziet lekken, of een witte aanslag ziet (= zoutkristallen), kan dat betekenen dat een pakking kapot is en er dus olie of water uit de motor lekt. Vervang daarom de pakking direct, of – laat dit een monteur doen.
Bedieningskabels beschermen
Controleer of de bedieningskabels van je motor niet beschadigd zijn of roestig (als de bescherming van de kabel wat opgezwollen is, kan dat op roest duiden). Vervang desnoods de kabel en vet de metalen onderdelen van de kabels in, bijvoorbeeld met WD40.
Spuit de dynamo en de startmotor licht in met WD40; dat houdt vocht tegen en smeert je dynamo een beetje. Dit kan je ook doen met de andere elektrische onderdelen op de motor, zoals kabels en aansluitingen.
Kijk in de handleiding van je motor of er nog meer onderdelen ingevet moeten worden.
Accu
Zorg dat je accu‘s volledig zijn opgeladen. Een accu kan zich in enkele maanden tijd ontladen; een ontladen accu kan bevriezen en beschadigen. Laad de accu minimaal een keer per maand volledig op, of gebruik een druppellader die altijd aan staat. Je kunt ook prima een klein zonnepaneel of windgenerator gebruiken.
Eventueel kan je ook de accu ontkoppelen en warm stallen, om het verlies uit de accu in de winter te beperken. Maar ook dan is het goed om de accu regelmatig bij te laden.
Slangen en rubberen onderdelen
Controleer de slangen aan en rond je motor op beschadigingen: zwakke plekken, gaten, scheurtjes… Kijk ook onder de slangklemmen: draai ze een beetje los, schuif ze opzij en kijk eronder. Vervang de slangklemmen die slijtage vertonen. Draai daarna de slangklemmen weer stevig aan.
Controleer ook alle rubberen onderdelen van de motor op slijtage en zwakke plekken. Wist je dat gemorste diesel bijvoorbeeld je motorsteunen kan aanvreten?
Beluchter
Controleer of de beluchter nog goed werkt. Heeft jouw beluchter een rubberen ventieltje, was dit ventieltje dan met warm water of een warm sopje van water en detergent. Daarmee was je het zout eraf, dat zou kunnen zorgen dat het ventieltje blijft vastzitten en dus je beluchter niet meer werkt. Goed afspoelen, droog maken en terug monteren.
Schroef
Demonteer de schroef. Smeer de schroefas in met waterbestendig vet zoals vaseline.
Controleer de schroef op slijtage. Is deze gecorrodeerd, dan moet je wellicht de anodes vervangen of je hebt een ander probleem dat je metalen aanvreet.
Heb je een klapschroef, demonteer die dan, ontvet ‘m (bijvoorbeeld met remmenreiniger), vet ‘m terug in en berg ‘m op een droge plek weg.
Controleer ook de rubberen afdichting tussen de schroef en de schroefas.
Openingen naar je motor
Sluit alle openingen naar de binnenkant van motor af (luchtinlaat, uitlaat, ontluchting van de dieseltank…). Zo voorkom spinnen en ander vuil in je motor. Je kan ook een dekzeiltje over je motor leggen. Mocht je boot dan boven je motor lekken, dan sijpelt het water niet op je motor zelf.
Niet vergeten…
Zorg dat je voor jezelf een duidelijk bericht achterlaat (een briefje, of een tape over je contactslot) met de dingen die je zeker nog moet doen voordat je in het voorjaar de motor weer wilt starten (impeller terugplaatsen, luchtinlaten openmaken, etc.).
Veel succes!
(met dank aan BootCoachBob)
Tips? laat het ons weten!